Hleð...
Kanada hefur ekki spilað á HM-úrslitamóti karlanna síðan 1986 — fjörutíu ára síðan. Þegar dráttur HM 2026 var kynntur og Kanada lenti í Riðli B ásamt Sviss, Katar og Bosníu og Hersegóvínu, heyrði ég hróp gleði frá kanadískum vinum mínum sem voru sannfærðir um að þetta væri „draumadráttur“. Eftir níu ár af greiningu á veðmálamörkuðum veit ég betur en að trúa á drauma — en ég viðurkenni að Riðill B á HM 2026 er einn af þeim riðlum þar sem gestgjafinn á raunhæfan möguleika á framgangi. Svo er spurningin: eru stuðlarnir á Kanada of lágir, eða vanmeta markaðurinn Sviss og hina bosnísku ástríðu Bosníu?
Kanada á heimavelli — draumurinn sem varð að veruleika
Ég man þegar Kanada komst á HM 2022 í Katar eftir 36 ára bið. Alphonso Davies grét á vellinum. Sú mynd er enn í huga mínum þegar ég hugsa um hvað HM þýðir fyrir minni fótboltaþjóðir — og ég hugsa um Ísland á HM 2018 í Rússlandi í sama mund. Á HM 2026 hefur Kanada ekki aðeins komist á mótið heldur er gestgjafi. BMO Field í Toronto og BC Place í Vancouver eru tveir af 16 HM-völlum, og Kanada mun spila riðlaleiki sína á heimavelli.
Alphonso Davies hjá Bayern München er enn stjarnan, en liðið er miklu dýpra en á HM 2022. Jonathan David, sem hefur verið markavél hjá Lille í Frakklandi, er framherji sem evrópsku stórfélögin sækjast eftir. Cyle Larin og Tajon Buchanan bæta við hraða og fjölbreytni á jaðarsvæðunum. Jesse Marsch, bandaríski þjálfarinn, hefur innleitt 4-3-3 kerfi sem nýtir hraða liðsins í gagnárásum.
Gestgjafaforskotsins er raunverulegt í Kanada. Fótboltaæðið hefur vaxið gríðarlega síðan HM 2022, og sölutölur á miðum fyrir HM 2026 sýna að allir kanadísku leikirnir eru uppseld. Þegar 30.000 manns á BMO Field æpa í sameiningu skapast andrúmsloft sem heimsóknarliðin eiga erfitt með að takast á við. Ég ber Kanada saman við Ísland á EM 2016 — þegar lítil fótboltaþjóð finnur sameiginlegan draum verður orkuframlagið á vellinum margfaldað.
Veikleikinn? Reynsla. Kanada á aðeins eitt HM á sínum CV sem hefur eitthvað gildi — HM 2022 þar sem þeir töpuðu öllum þremur leikjum. Belgía 1-0, Króatía 4-1, Marokkó 2-1. Sú reynsla kenndi liðinu mikið, en hún sýndi líka að bilið á milli að vera á HM og vera samkeppnishæfur á HM er stórt. Marsch þarf að hafa leyst þann vanda áður en fyrsti leikurinn fer af stað í júní.
Sviss — klukkan sem aldrei stoppar
Ef ég ætti að velja eitt lið í fótbolta sem líkist svissneskri klukku myndi ég velja Sviss. Þeir eru aldrei iðandi, aldrei slakir, alltaf á réttum tíma. Sviss hefur komist úr riðlakeppni á fjórum af síðustu fimm stórmótum — HM 2014, EM 2016, EM 2020 og HM 2022. Á EM 2020 sigruðu þeir Frakkland eftir vítaspyrnukeppni á áttunduúrslitum. Þetta lið veit hvernig á að skila árangri á stórmótum.
Granit Xhaka er hjartað í liðinu, 33 ára gamall en enn einn af bestu miðjumönnum í Þýskalandi hjá Bayer Leverkusen. Murat Yakin, þjálfarinn, hefur byggt kerfi sem hvílir á þéttri vörn og hröðum umskiptum. Varnarmaðurinn Manuel Akanji hjá Manchester City veitir alþjóðlegan stöðugleika aftan á. Breel Embolo og Dan Ndoye skapa hættu framarlega, þótt liðið skorti stjörnuframherja sem geti leyst leik ein og sér.
Styrkur Sviss liggur í samhæfni. Leikmenn liðsins spila saman í skipulögðu kerfi þar sem hver veit hlutverk sitt. Á HM 2022 héldu þeir Brasilíu í 1-0 í riðlaleik og töpuðu aðeins vegna eins marks Casemiro. Sú tegund af frammistöðu — skipulagður varnarleikur gegn stærri liðum — er einmitt það sem þarf í riðlakeppni.
Eitt sérstakt atriði sem ég fylgist með er hvernig Sviss bregst við andstæðingum sem sitja aftur og bíða. Gegn sterkum liðum virkar kerfið vel, en gegn liðum eins og Katar, sem mun líklega sitja djúpt og verja, getur Sviss átt erfitt með að brjóta niður vörnina. Á EM 2024 jafnaði Sviss 1-1 við Skotland í leik þar sem þeir áttu 67% boltageymslu en gátu ekki nýtt hennar. Þetta er veikleikinn sem gæti kostað stig í Riðli B.
Katar — fyrrverandi gestgjafar í nýju hlutverki
Þrjú ár eru liðin síðan Katar hýsti HM 2022 og sigraði ekki einn einasta leik á eigin móti. Það var sárt. Þeir töpuðu öllum þremur riðlaleikjunum og skoruðu aðeins eitt mark. Nú stendur Katar frammi fyrir allt öðru verkefni: að spila á HM sem venjulegur þátttakandi, án heimavallarforskots, og sanna að HM 2022 var ekki aðeins peninga- og markaðsverkefni heldur raunverulegt skref í þróun landsins sem fótboltaþjóð.
Félix Sánchez, spænskur þjálfari, hefur byggt upp lið sem byggir á boltageymslu og þolinmóðum sóknum. Akram Afif, sem var valinn besti leikmaður Asíumeistaramótsins 2024, er sá sem allt snýst um framarlega. Almoez Ali er reynslumikill framherji sem þekkir þrýstinginn á stórmótum. Vörn Katars hefur batnað verulega síðan HM 2022, og á Asíumeistaramótinu 2024 sýndi liðið mun meiri þolgæði en á eigin heimsmeistaramóti.
Vandamálið er reynsla á evrópskum vettvangi. Flestir leikmenn Katars spila í innlenda deildinni, Qatar Stars League, sem er tæknilega veikari en Svissneska úrvalsdeildin eða kanadíska MLS. Þegar hraðinn og líkamlegur styrkur eykst á HM-vellinum getur bilið milli æfingaumhverfis og veruleika stækkað hratt. Á HM 2022 sáum við þetta vandamál í beinni útsendingu — Katar var einfaldlega of hægt og of veikt líkamlega til að keppa við Ekvador, Senegal eða Holland. Spurningin er hvort þrjú ár af þjálfun og reynslu hafi breytt neinu í grundvallaratriðum.
Bosnía og Hersegóvína — úrslitakeppnin sem skildi eftir ör
Af öllum sögum í undanúrvalinu fyrir HM 2026 er saga Bosníu og Hersegóvínu ein sú dramatískasta. Þeir komust á mótið með sigri á Ítalíu — já, Ítalíu — í UEFA-úrslitakeppni eftir vítaspyrnukeppni. Ég sat uppi fram á nótt og horfði á þann leik, og þegar bosníski markvörðurinn varði þriðju vítaspyrnuna vissi ég að eitthvað sérstakt var að gerast. Ítalia, sem missti af HM 2018 og 2022, er nú úti af þriðja HM í röð — og Bosnía er þar í staðinn.
Edin Džeko er gamall vinur á HM — hann var með liðinu á HM 2014 í Brasilíu þar sem Bosnía spilaði fyrsta HM sitt. Nú, á 40 ára aldri, er þetta líklega síðasta mótið hans, og tilfinningaríkt innslag í herferð liðsins. En unga kynslóðin er sú sem ber ábyrgðina: Anel Ahmedhodžić frá Sheffield United er orðinn einn besti varnarmenn í ensku meistaradeildinni, og Armin Hodžić hefur þroskast sem skapandi miðjumaður. Benjamin Tahirović hjá Ajax bætir tæknilegri gæðum við miðjuvöllinn.
Bosnía og Hersegóvína spilar með ástríðu sem er erfitt að mæla í tölfræði. Í undanúrvalskeppninni töpuðu þeir fjórum leikjum — en þeir unnu leikina sem skiptu máli. Sú hæfni til að rísa upp þegar mest á reynir er eitthvað sem stuðlamarkaðir eiga erfitt með að verðleggja. Liðið er táknmynd lands sem hefur orðið fyrir miklum erfiðleikum og notar fótboltann sem leið til sameiningar. Þegar Bosnía spilar á HM spilar þjóðin öll — og sú orka berst yfir á völlinn.
Dagskrá riðilsins á íslenskum klukkunum
Riðill B spilar leiki sína að mestu í austurhluta Norður-Ameríku — Toronto og hugsanlega New York eða Philadelphia. Það þýðir 4-5 klukkustunda mun frá Íslandi. Flestir leikir Riðils B byrja á milli 19:00 og 01:00 að íslenskum tíma, sem hentar vel fyrir kvöldáhorf. Kanada-leikirnir á BMO Field í Toronto verða líklega á kl. 22:00 eða 01:00 íslensku — seint en hæfilegt fyrir þá sem vilja fylgjast með og hafa veðmál opin á sama tíma.
Lokaúrslitaleikir riðilsins fara fram í kringum 22. júní og verða samtímis, eins og í öllum öðrum riðlum. Það þýðir að ef Kanada og Sviss eru jöfn á stigum þegar þarna er komið verður hvert einasta mark í báðum leikjunum afgerandi — bæði fyrir úrslitin og fyrir bein veðmál sem breytast í rauntíma. Ég hef séð marga veðjendur tapa peningum á lokaúrslitadögum riðla vegna þess að þeir bregðast of hratt við markaskyrtum í öðrum leik — ráðið mitt er að hafa skýra áætlun fyrir þessa leiki og halda sig við hana.
Framgangslíkur og mínar spár
Riðill B er ein af þeim riðlum þar sem framgangslíkurnar dreifast jafnast á milli liða — að Katar undanskildum. Sviss er, að mínu mati, sterkasta liðið í riðlinum þrátt fyrir að Kanada sé gestgjafi. Reynsla Sviss á stórmótum er einfaldlega yfirburða. Þeir hafa spilað á 11 af síðustu 12 stórmótum og hafa kerfi sem virkar. Stuðlar á Sviss til að vinna riðilinn eru á um 2.20 — sanngjarnt en ekki mikið gildi.
Kanada er næststerkast á pappír, en gestgjafaforskotsins gæti lyft þeim í fyrsta sæti. Stuðlar á framgang Kanada eru á um 1.55, sem endurspeglar bæði gæði liðsins og heimavallarforskotið. Ég tel þó að hætta sé á ofmati — Kanada var veikt á HM 2022 og liðið hefur enn ekki sannað sig á stórmótavettvangi.
Bosnía og Hersegóvína er óvissuþátturinn. Þeir geta sigrað hvern sem er á góðum degi, en þeir geta líka tapað leikjum sem þeir „ættu“ að vinna. Stuðlar á framgang Bosníu eru á um 3.50 og ég tel það vera gott gildi — þetta er lið sem sneri Ítalíu á HM-úrslitakeppninni og hefur ekkert að tapa.
Katar er veikasta liðið í riðlinum og stuðlar á framgang á um 6.00 endurspegla það. Ég sé ekki Katar komast úr þessum riðli nema eitthvað óvænt gerist. Þeir gætu þó tekið stig af Bosníu eða Kanada ef andstæðingar vanmeta þá — munið, Katar vann Asíumeistaramótið 2019 og náði langt á Asíumeistaramótinu 2024. Á sviðinu þar sem þeir þekkja best eru þeir hættulegir.
Mín spá: Sviss í fyrsta sæti, Kanada í öðru, Bosnía þriðja, Katar fjórða. En ég myndi ekki vera hissa ef Bosnía snerist á Kanada og tæki annað sætið — í veðmálum er það sviðsmynd sem ég myndi hafa í huga. Lykilleikurinn í riðlinum verður Kanada gegn Bosníu: sigurvegarinn þar ræður líklega öðru sætinu. Ef Bosnía kemur með sömu orku og þeir sýndu gegn Ítalíu í úrslitakeppninni gæti Kanada átt í miklum vandræðum, gestgjafaforskot eða ekki.
Veðmálatækifæri sem ég sé í Riðli B
Gildisgreiningin mín á Riðli B bendir til nokkurra áhugaverðra veðmála. Fyrst: Sviss til að vinna riðilinn á 2.20 er sanngjörn verðlagning, en ekki betra en það. Hins vegar er „Sviss með 7+ stig í riðli“ áhugavert veðmál ef það er í boði — þeir hafa sögulega safnað mörgum stigum í riðlakeppni HM.
Áhugaverðasta gildisveðmálið er, að mínu mati, Bosnía og Hersegóvína sem eitt af bestu þriðju liðunum á 3.00. Með 48 liðum og 8 af 12 þriðju liðum sem komast áfram eru líkurnar á framgangi þriðja liðs miklu hærri en á fyrri HM-mótum. Bosnía hefur nóg af gæðum til að ná 3-4 stigum í riðlinum, og það gæti dugað. Ég bý til lista yfir öll gildisveðmál mín í hverjum riðli, og Bosnía sem besta þriðja liðið er á þeim lista fyrir Riðil B.
Hvað varðar markafjölda: leikir Sviss hafa tilhneigingu til að vera lágmarkaleikir. Á síðustu þremur stórmótum (EM 2020, HM 2022, EM 2024) var meðalmarkafjöldi í leikjum Sviss 2.1 mörk. „Undir 2.5 mörk“ í leikjum Sviss á um 1.80 er veðmál sem ég myndi íhuga. Á hinn bóginn er „yfir 2.5 mörk“ í leikjum Kanada líklegra — gestgjafar eru tilhneigðir til að spila opnari leiki á heimavelli, og Kanada-liðið er sóknardrifið af eðlisfari. Jonathan David sem markaskorari í riðlinum á um 2.00 er annað veðmál sem ég finn áhugavert — hann er í góðu markaformi hjá Lille og mun bera ábyrgð á sókn Kanada.Ítarleg greining á öllum 12 riðlum HM 2026