Hleð...
Er þetta síðasti dansinn fyrir gullnu kynslóð Belgíu? Þegar ég horfi á Riðil G á HM 2026 er það fyrsta spurningin sem kemur upp. Kevin De Bruyne, Romelu Lukaku og Thibaut Courtois eru allir yfir þrjátíu og hafa aldrei unnið stórmót saman — þrátt fyrir að hafa verið í hópi bestu leikmanna heims í áratug. Riðill G sameinar þá sögu við Egyptaland og Mohamed Salah, Íran sem kemur á mótið þrátt fyrir geópólitíska óvissu, og Nýja-Sjáland sem endurheimtir sæti sitt á HM eftir 16 ára fjarveru. Þetta er riðill þar sem sagan og nútíminn mætast á áhugaverðan hátt — og þar sem veðmálatækifærin liggja í öllu öðru en uppáhaldinu.
Belgía — gullna kynslóðin á síðasta HM
Ég hef fylgst með Belgíu síðan HM 2014 í Brasilíu þegar þeir komust á áttunduúrslit og töpuðu gegn Argentínu. Síðan þá hafa þeir verið á meðal 10 bestu liða heims á FIFA-listanum, komist á undanúrslit HM 2018 (þriðja sæti), og tapað gegn Frakklandi á undanúrslitum þjóðadeildamótsins. En aldrei unnið neitt. Sú staðreynd hangir yfir gullnu kynslóðinni eins og þunga ský.
De Bruyne er 34 ára gamall og hefur glímt við meiðsli á síðustu árum. Lukaku er 33 og hefur flust á milli klúbba án þess að finna réttan stað. Courtois er enn meðal bestu markvörðum heims en hefur líka verið meiðslahaldinn. Domenico Tedesco, þýsk-ítalski þjálfarinn, hefur reynt að blanda inn ungum leikmönnum — Jérémy Doku frá Manchester City er hraðasti leikmaður Belgíu og getur breytt leikjum á augnabliki. Amadou Onana á miðjuvöllinum bætir við líkamlegum styrk sem liðið þurfti. En spurningin stendur: er þetta lið nógu gott til að vinna stórmót, eða er gullna kynslóðin orðin silfurkynslóð?
Taktískt hefur Tedesco innleitt 3-4-2-1 kerfi sem er öðruvísi en það sem Roberto Martínez notaði. Þrír varnarmenn gefa meiri stöðugleika aftan á en tveggja manna vörnin sem Belgía átti í vandræðum með á EM 2024. Doku og Timothy Castagne eru jaðarsóknarmenn sem gefa liðinu breidd, og De Bruyne spilar í frjálsara hlutverki á bak við framherjann. Vandamálið er hraði — Belgía er hægara lið en áður, og gegn hröðum afrískum liðum eins og Egyptalandi gæti sú hæg verið vandamál á gagnárásum.
Stuðlar á Belgíu í riðlinum eru á um 1.35, sem endurspeglar stöðu þeirra sem skýrt uppáhald. Ég tel það réttmætt en ekki mikið gildi. Belgía ætti að komast úr riðlinum — en á stórmótum hafa þeir oft vonbrugðist þegar mest á reynir, og það mynstur gæti endurtekið sig á HM 2026. Á EM 2024 komst Belgía ekki lengra en áttunduúrslit eftir ósannfærandi frammistöðu í riðlakeppni, og sú reynsla undirstrikar vandamálið: gæðin eru til staðar, en samhæfingin og andlega styrkurinn vantar þegar mest á reynir. Tedesco þarf að leysa þann vanda á aðeins nokkrum vikum í aðdraganda HM.
Egyptaland og Salah — afríski konungurinn á heimsvísu
Mohamed Salah er einn af bestu leikmönnum í sögu ensku úrvalsdeildarinnar. Á 33 ára aldri er hann enn markasæll, hraður og tæknilega yfirburður. Á HM 2018 í Rússlandi var Egyptaland á mótinu en Salah var meiðstur í fyrsta leiknum og liðið féll úr riðlakeppni. Nú, átta árum síðar, kemur Salah heilbrigður og hvattur — og Egyptaland er sterkara lið á öllum sviðum.
Egyptaland komst á mótið í gegnum afríska undanúrvalið þar sem þeir sigruðu riðilinn sinn ósigraðir. Þjálfarinn Hossam Hassan hefur byggt varnarkerfi sem hvílir á þéttleika og taktískri agaþol — Egyptaland fékk aðeins 3 mörk á móti í 6 undanúrvalaleikjum. Á miðjuvöllinum er Mohamed Elneny reynslumikill og veitir stöðugleika sem yngri leikmenn þurfa. Framarlega er Salah augljóslega meginvopnið, en Trezeguet og Mostafa Mohamed bæta við dýpt sem hefur vantað á fyrri HM-mótum.
Stuðlar á framgang Egyptalands eru á um 2.80 og ég tel það vera áhugavert gildi. Salah er þess háttar leikmaður sem getur einn og sér ráðið úrslitum í riðlakeppni, og ef Egyptaland heldur þéttum varnarleik gegn Belgíu og vinnur hina tvo leikina er framgangur alveg raunhæfur. Ég myndi skoða þetta veðmál alvarlega, sérstaklega ef stuðlar hækka yfir 3.00. Taktískt hefur Egyptaland þann kost að þeir eru vanir afrísku stílunum sem bæði Íran og Nýja-Sjáland munu reyna að spila — þétt vörn og gagnárásir. Egyptaland veit hvernig á að brjóta niður slíkan leik, og Salah er vopnið sem þeir nota til þess. Á Afríkumeistaramótinu 2024 skoraði Egyptaland 11 mörk á 6 leikjum — besta sóknarframmistaðan þeirra í áratugi — og ef þeir halda þeim form á HM 2026 eru þeir raunveruleg ógn í Riðli G.
Íran — fótbolti í skugga geópólitíku
Íran á HM 2026 er flóknari saga en aðeins fótbolti. FIFA forseti Gianni Infantino staðfesti persónulega þátttöku Írans á mótinu þrátt fyrir geópólitíska spennu, og sú ákvörðun var umdeild. En á vellinum er Íran lið sem á skilið að vera á HM — þeir unnu asíska undanúrvalið með sterkri frammistöðu og hafa verið á sex af síðustu átta HM-mótum.
Mehdi Taremi, framherjinn sem spilar hjá Inter Milan, er einn besti iransskur leikmaður allra tíma og markaskorari sem getur keppt á hvaða stigi sem er. Á HM 2022 í Katar skoraði hann gegn Englandi og skapaði mörg tækifæri í öðrum leikjum. Sardar Azmoun bætir við hraða og tæknilega hæfni sem gefur Íran tvöfalt framherjahættu. Alireza Beiranvand, markvörðurinn, hefur sýnt á HM að hann getur varið vítaspyrnur og haldið liðinu í leik.
Vandamálið er samræmi utan toppleikja. Íran á HM hefur tilhneigingu til að spila einn framúrskarandi leik og tvo miðlungsleiki. Á HM 2022 töpuðu þeir gegn Englandi 2-6, sigruðu Wales 2-0, og töpuðu gegn Bandaríkjunum 0-1 á síðustu mínútunum. Sú sveifla gerir Íran erfitt lið að spá um — og erfiðara fyrir veðjendur. Stuðlar á framgang eru á um 4.50 og ég tel það vera sanngjarnt — ekki mikið gildi, en Íran getur tekið stig af öllum liðum í riðlinum ef allt gengur upp. Sérstaklega gegn Nýja-Sjálandi ætti Íran að vera skýrt uppáhald, og sigur þar gefur þeim fót til að standa á gegn Belgíu og Egyptalandi. Ef Taremi og Azmoun eru bæði í markformi er Íran lið sem getur slegið á sig og tekið annað eða þriðja sætið.
Nýja-Sjáland — All Whites snúa til baka
Nýja-Sjáland var síðast á HM 2010 í Suður-Afríku — og þeir fóru heim ósigaðir. Þrír jafnteflisleikir gegn Slóvakíu, Ítalíu og Paragvæ gáfu þeim 3 stig en dugðu ekki til framgangs. Sextán árum síðar er Nýja-Sjáland til baka og þjóðin er spennt. All Whites komust á mótið í gegnum milliálfuúrslitakeppni þar sem þeir sigruðu lið úr Asíu og Afríku.
Chris Wood, framherjinn frá Nottingham Forest, er þekktasti leikmaður liðsins og markaskorari sem hefur reynslu úr ensku úrvalsdeildinni. Hann er 34 ára gamall og þetta verður líklega eina HM-mótið hans. Liberato Cacace, vinstri varnarmaður hjá Empoli á Ítalíu, er annar leikmaður með evrópska reynslu. En meginhluti liðsins spilar í A-League í Ástralíu eða innlendum deildum, og sú staðreynd takmarkar gæðin þegar keppt er gegn evrópskum topplíðum.
Á veðmálamörkuðum er Nýja-Sjáland veikasta liðið í riðlinum með stuðla á framgang yfir 12.00. Ég myndi ekki veðja á framgang þeirra, en „Nýja-Sjáland skorar eitt mark á mótinu“ á um 1.80 er áhugavert — þeir skoruðu í öllum þremur leikjum á HM 2010 og Chris Wood hefur marksnertinguna sem þarf. Nýja-Sjáland er líka lið sem allir vanmeta — og á HM hefur sú undirmatning stundum reynst dýr. Munið að á HM 2010 jöfnuðu þeir 1-1 við Ítalíu — ríkjandi heimsmeistara. Ef þeir geta tekið eitt stig af Íran eða Egyptalandi myndi það brjóta riðilinn niður á óvæntan hátt og breyta stuðlum á öðrum leikjum.
Dagskrá og tímasetningar
Riðill G verður líklega spilaður á bandarískum völlum á austurströnd eða í suðurríkjum. Tímasetningar á íslenskum tíma verða á milli 19:00 og 03:00. Leikurinn Belgía gegn Egyptalandi er stærsti leikur riðilsins og verður líklega á besta útsendingartíma — kl. 22:00 eða 00:00 íslensku. Fyrir okkur Íslendinga sem horfum á leikina frá Reykjavík er þetta hentugur tími: nógu seint til að vera laus frá vinnu en nógu snemma til að geta vakað allan leikinn.
Ég mæli með að fylgjast sérstaklega með fyrsta leik hvers liðs — á HM 2022 sýndu gögn mín að úrslit fyrsta riðlaleiksins spáðu fyrir um framgang í 72% tilvika. Lið sem unnu fyrsta leikinn komust úr riðlinum í sjö af tíu tilfellum. Ef Belgía byrjar á sigri og Egyptaland sömuleiðis er framgangur þessara tveggja liða nánast tryggður — og stuðlar á þriðja og fjórða liðið munu hækka gríðarlega.
Veðmálatækifæri og spár
Mín spá: Belgía í fyrsta sæti, Egyptaland í öðru, Íran á þriðja og Nýja-Sjáland á fjórða. En ég viðurkenni meiri óvissu en í mörgum öðrum riðlum — ef Belgía byrjar illa og De Bruyne er ekki í formi getur riðillinn opnast hratt. Egyptaland með Salah á toppi getur sigrað Belgíu ef stuðlar halda sér háir nóg til að gefa gildi. Aðalsviðsmyndin sem ég vinn með er þó sú að Belgía taki fyrsta sætið og Egyptaland annað, og á henni byggist veðmálastefna mín í riðlinum.
Mitt efsta veðmál í Riðli G: Egyptaland á framgang á 2.80. Salah er leikmaður sem getur ráðið úrslitum á HM og liðið er sterkara en á HM 2018. Ef stuðlar hækka yfir 3.00 er gildið enn betra. Annað áhugavert veðmál: „Belgía og Egyptaland bæði komast áfram“ á um 2.20 — þetta er sviðsmyndin sem ég tel líklegasta og stuðlar á 2.20 gefa sanngjarnt gildi á tveggja liða veðmál. Síðast: Salah sem markaskorari mótsinns á um 15.00 er „langsótt en skemmtilegt“ veðmál sem ég setti smáupphæð á — hann er nógu góður til þess.
Leikjagreining — þrír lykilleikir Riðils G
Belgía gegn Egyptaland er stærsti leikur riðilsins og mun ráða miklu um hvort gullna kynslóðin fær enn eitt tækifæri á úrslitastigi. Ég hef greint leiki Belgíu á síðustu þremur stórmótum og eitt mynstur er skýrt: þeir eiga erfitt gegn lið sem sitja djúpt og nota gagnárásir. Á EM 2024 töpuðu þeir gegn Slóvakíu í fyrsta leiknum vegna einmitt slíkrar taktíkar — og Egyptaland mun nota sömu nálgun. Ef Salah fær rými á gagnárásum gegn belgísku varnarsvæðinu, sem hefur hægt á sér á síðustu árum, getur hann breytt leiknum á einu augnabliki. Stuðlar á sigur Egyptalands á um 4.50 gefa gildi sem ég tel markaðinn vanmeta — og „Egyptaland eða jafntefli“ (tvöfalt tækifæri) á um 2.20 er öruggara veðmál sem ég myndi setja á lista minn.
Belgía gegn Íran er leikur þar sem Belgía ætti að vinna — en Íran á HM hefur tilhneigingu til að koma á óvart. Á HM 2018 vann Íran nánast gegn Portúgal (1-1 þar sem Portúgal jafnaði á síðustu mínútunum) og á HM 2022 sigruðu þeir Wales 2-0 eftir dramatískan leik. Ef Belgía vanmetur Íran gæti sá leikur orðið vandræðalegur. Stuðlar á sigur Belgíu á um 1.35 eru of lágir til að bjóða gildi, en „bæði lið skora“ á um 2.30 er áhugavert vegna þess að Taremi og Azmoun hafa markahæfni sem getur skapað vandamál jafnvel gegn Belgíu.
Egyptaland gegn Nýja-Sjáland er leikurinn sem Egyptaland verður að vinna til að eiga von á framgangi. Ef Salah og liðið geta ekki sigrað Nýja-Sjáland er eitthvað alvarlega bogið. Stuðlar á Egyptaland á um 1.25 endurspegla það — og „Egyptaland vinnur og Salah skorar“ á um 1.90 er veðmál sem ég myndi skoða. Salah skorar yfirleitt gegn veikari liðum — á síðustu 20 landsleikjum gegn liðum utan topp 50 á FIFA-listanum hefur hann skorað í 14 af þeim. Nýja-Sjáland er á um 100. sæti og mun eiga erfitt með að stöðva hann.
Dagskrá riðilsins á íslenskum tíma: Belgía gegn Egyptalandi verður á besta útsendingartíma, líklega kl. 22:00 eða 00:00 íslensku. Þetta er leikurinn sem ég mæli með að horfa á — bæði vegna fótboltagæðanna og veðmálatækifæranna. Íran gegn Nýja-Sjálandi verður líklega á óhentugri tíma en er áhugaverður fyrir bein veðmál þar sem Íran ætti að vera skýrt uppáhald. Lokaúrslitaleikirnir verða samtímis og ef Belgía og Egyptaland eru jöfn á stigum verður spennan óbærileg — og stuðlar á beinum mörkuðum munu breytast á nokkrum sekúndum eftir hverju marki.
Heildarmat mitt á Riðli G er þetta: Belgía á 70% líkur á framgangi, Egyptaland á 55%, Íran á 25% og Nýja-Sjáland á 10%. Athugaðu að summa er yfir 100% vegna þess að 32 af 48 liðum komast á úrslitastig og þriðja liðið getur komist áfram. Ef Belgía og Egyptaland koma bæði áfram — sem er líklegasta sviðsmyndin — verður áhugavert að sjá hvort Belgía getur haldið forminu á úrslitastigi eða hvort gullna kynslóðin klikkar aftur eins og á EM 2024.Greining á öllum tólf riðlum HM 2026